|  |  | 

Үздік Ұстаз

Петропавлда мектеп ұстазы батырлар киген сауытты жасап шықты

Ерғали Сәткенов – солтүстікқазақстандықтарға ағаштан түйін түйетін, темірді балшықша илейтін шебер ретінде жақсы таныс. Оның қолынан шыққан дүниелер түрлі көрмелерде көрермен көзайымына айналған.

Бұл жолы ол қазақ батырлары орта ғасырларда киген салмағы 10 келіге жуық темір сауытты жасап шықты. Оған қажетті 560 пластинаның әрқайсысын қолмен қиған. Қалыңдығы 4 мм болғандықтан сауытты жебе тесе алмайды, қылыш та шаппайды.

«Жаугершілік заманда сауытты әр шебер өзінше жасаған. Кең тарағаны күбі сауыт. Оның 10 шақты түрі бар. Менің жасағаным да осы күбі сауыт. Қылыштың жүзі темірлерге тіреліп қалады. Металдың дөңес жағы үстіне қарайды. Сосын қазақтарда сауыттардың омыраулары ашық тұрады. Ол тұсты «бақ орны» деп атайды. Қазақтардың «бағың болса аман қаласың» дегені осыдан шыққан», – дейді Ерғали Шәмілұлы.

Петропавлда мектеп ұстазы батырлар киген сауытты жасап шықты

Ерғали Сәткенов бұған дейін де әскери киімнің түр-түрін жасаған екен. Өйткені сауыт кию бала кезгі арманы болатын.

«Ұлдар қолымызға ұзын таяқ алып, қылыштасамыз. Сол кезде шыбық денеме қаттырақ тиген сайын «менде батырлардың сауыты болса ғой» деген балалық арман болатын. Кейін 10 жыл ішінде 7 сауыт жасап шығардым», – дейді Ерғали Сәткенов.

Петропавлда мектеп ұстазы батырлар киген сауытты жасап шықты

Сол 7 сауыттың бүгінде үшеуі ғана шеберханада тұр. Оның біреуі былғарыдан істелсе, екіншісі темір шығыршықтардан жасалған. Қалғандарын таратып беріпті. Назарбаев зияткерлік мектебінде өнер пәнінен дәріс беретін Ерғали Шәмілұлы бүгінде жылдар бойы жинақтаған тәжірибесін шәкірттерімен бөлісіп жүр. Жалпы қандай да бір затты жасамас бұрын оның тарихына үңілуді ұстаз-шебер әдетке айналдырған.

Петропавлда мектеп ұстазы батырлар киген сауытты жасап шықты

«Тарихи деректер бойынша, қара темір сауытты жер бетінде алғаш рет Алтай өлкесіндегі Авар тайпасы жасап бастаған деген мәлімет  бар. Осындай торғауыл сауыттар аварлардың әскерлерінде ғана емес, жылқыларының үстінде де болған. Мұны авар тайпасы еуропалықтардан бұрын, яғни ІІІ-ІV ғасырда жасаған. Аварлар кавказ арқылы еуропаға қарай көшіп осы өнерді сол жаққа таратқан деген пайым бар», – дейді шебер.

Қазір шеберханада сауыт, дулығадан басқа Ерғали Шәмілұлының қолынан шыққан қазақ батырларының қылыштарын да көруге болады.

ОҚИ ОТЫРЫҢЫЗДАР

  • Күләш Шәмшидинова үш баланы өрттен құтқарған студентті марапаттады

    Күләш Шәмшидинова үш баланы өрттен құтқарған студентті марапаттады

    ҚР Білім және ғылым министрі Күләш Шәмшидинова үш баланы өрттен құтқарған студент Нұрсұлтан Исмағұловты марапаттады, деп хабарлайды Қазбілім министрліктің баспасөз қызметіне сілтеме жасап. Л.Гумилев атындағы ЕҰУ ақпарат және технологиялар факультетінің 2 курс студенті, 21 жасар Нұрсұлтан Исмағұлов Нұр-Сұлтан қаласындағы көпқабатты үйлердің бірінен шыққан өрт кезінде батылдық танытып, үш баланың өмірін сақтап қалған болатын. Оқыс оқиға

  • Семейлік оқушы Ресейден жүлдемен оралды

    Семейлік оқушы Ресейден жүлдемен оралды

    Ресейдің Санкт-Петербург қаласында химия пәнінен 53-ші халықаралық Менделеев олимпиадасынан семейлік оқушы жүлдемен оралды. Олимпиадаға әлемнің 30 елінен жас химиктер командалары келіп, өз елдерінің  намысын қорғады. Қазақстан намысын республикалық олимпиаданың жеңімпаздары мен жүлдегерлері, сондай-ақ оқу-жаттығу жиындарында бірнеше рет дайындықтан өткен 8 оқушы қорғады. Солардың бірі Семей қаласындағы физика-математика бағытындағы Назарбаев Зияткерлік мектебінің 12 сынып оқушысы Рүстем

Пікір қалдырыңыз

Еmail почтаңыз сыртқа жарияланбайды. * белігісі тұрған бағанды міндетті түрде толтырасыз

Аты-жөні *

Email *

Телефоны

Сайт алаңында білім саласы мен ұрпақ тәрбиесіне байланысты өзекті деп санаған ойларыңызға орын береміз.

E-mail: kazbilim@gmail.com

ZERO.KZ HotLog