|  | 

Ұрпақ тәрбиесі

Баланы айқай-шусыз, қол жұмсаусыз, қорқытусыз қалай тәрбиелейміз?

Бауыр еті баласын айқай-шусыз, қол жұмсаусыз, қорқытусыз тәрбиелеу – әрбір ата-ана үшін ең қалаулы да аңсаулы амал. Баласымен патшадай сөйлесетін әкелерге қызығып жатуымыздың бір себебі де – осы. Ендеше, мамандар ұсынған әдістерге бір көз жүгіртейік.

1. Дер кезінде өзіңе сауал қою. “Алысқанды алып ұрған мықты емес. Нағыз мықты ашуланғанда өзін ұстай білген адам” (Бұхари) деген даналық бала тәрбиесіне де тікелей қатысты екен. Балаға деген ашудың “құрамында” оның ғана қатысы болмайды, күйеуіңмен қарым-қатынас, туыстармен келіспеушіліктер, жеке реніштер, жұмыстағы жағдайлар, денсаулық мәселесі болуы әбден мүмкін. Осыны дер кезінде еске түсіріп, өзіңе “менің ашуым баламның бүлдірген ісінің деңгейіне сай ма?” деген сауалды қоя білген дұрыс дейді мамандар. “Жоқ” жауабы жиі берілетіндіктен, адам өзін тоқтатуға тырысады.

2. Жағдайға басқа көзбен қарау. Біз жағдайдың ішінде болғандықтан айғайымызды тоқтата алмаймыз. Осы сәтте сырттан өзіңді елестетіп көру қажет екен. Көзі аларған, бет-әлпеті қорқынышты, дөрекі дауысты, адам үрейленетін ишаралар жасаушы әйел кішкентай, қорғансыз жаратылысқа айқай салып жатыр. Бастығыңыз айқалайғанда қандай сезімде болушы едің? Баланың халін, өзіңнің халіңді ойла, сонда сен өз әрекетіңнен ұяласың деген әдіс те айтылады. Екінші жағынан, осыдан бала жүрегі қатаюы мүмкін. Сабырсыз, ашуланшақ, үлкенге дауыс көтеретін балалар да – айқаймен, қол көтерумен берілген тәрбиенің жемісі.

3. Бала – аманат. Иә, бала әкенің беліндегі судан жаралды, ананың құрсағынан шықты, біздің үйімізде тұрады. Алайда олар уақытша берілген аманат саналады. Оларды асырау, тәрбиелеу, үйрету – ата-анаға артылған жауапкершілік.

4. Айқай естіген бала ата-анасына айқайлайды. Біз қартайғанда жанымызда болатын “қамқоршыларымызды” тәрбиелеп жатқанымызды есімізден шығармауымыз қажет. Егер сен балаңа дауыс көтерсең, өскенде олар да саған дауыс көреді. Бұл – бұлжымайтын заңдылық. Олар әуелі ойыншықтарына айқайлайды, кейін ашуын бауырларына, жолдастарына көрсетеді, соңында ата-ананың алдынан шығады.

5. Ата-анадан қаһар көрген бала олардан құтылуға асығады. Адамның табиғаты сондай, ол өзіне қандай қарым-қатынас жасалса, соны қайтарады. Өзіне жақсылық көрсеткенге ешқашан жамандық жасай алмайды. Бұл ата-ана мен балаға да қатысты.

6. Ата-ана өзінің ішкі дүниесін реттеуі тиіс. Адамның сыртқы амалы – ішкі дүниесінің айнасы. Егер оның жүрегі иманға бай, сабырмен қапталған болса, ол кез келген жағдайда өзін ұстай біледі. Өзіне жақсы қарайтын, ішкі дүниесі тыныш ана дәл сондай қалыпты балаларға да қалайды. Сол себепті, ата-ана рухани халін жақсартумен айналысып, демалысқа,  дұрыс ұйқыға, өзіне күтімге уақыт табуы тиіс.

Біз – баласымен мақтанғысы келетін, оның жетістіктерінен өзінің бүкіл ғұмырының нәтижесін көріп, сүйсінгісі келетін халықпыз. Сен 50-60-қа келгенде 20-30 дағы балаң парасатты, салихалы, үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсететін көркем тұлға болғанын қаласаң, бүгін олардың бойына не егіп жатқаныңа бір қарап қойғаның абзал…

ОҚИ ОТЫРЫҢЫЗДАР

  • АЯТЖАН АХМЕТЖАНҰЛЫ. ҚОСЫМША БІЛІМ ҚОЛ БОЛА МА?

    АЯТЖАН АХМЕТЖАНҰЛЫ. ҚОСЫМША БІЛІМ ҚОЛ БОЛА МА?

    Әлқисса Бүгінде баласын қосымша сабаққа жаздырмайтын ата-ана кемде-кем. Иә, сонау 2014 жылы “оқушылар неге орталық жағалап жүр?” деп осы бағытта алғаш сұрау тастап мақала жазып едім, содан бері бес жыл. Бұл үрдіс қазір тіпті ауырлады, ол білім саласына пайдалы ма, әлде сын ба? Бүгінгі оқушылар неге жаппай репетиторға жүгініп кетті? Біз баламызды жаздырған қосымшаның пайдасы

  • Ата-аналар балаларымен сырласуды қойды

    Ата-аналар балаларымен сырласуды қойды

    Ата-ана интернеттен бір ақпаратты немесе қанатты сөзді оқып алып, өзін білімді санайтын жағдайлар кездесіп жатады. Біз қазіргі уақытта ата-аналардың балаларымен ашылып сөйлеспеу мәселесімен бетпе-бет келіп отырмыз. Балалар гаджеттерге айналып, өзімен өзі болып кетті. Қазір отбасылық қарым-қатынаста мынадай тенденция байқалады: ата-ана жатын бөлмеден шығып, жұмысқа кетеді – жұмыстан қайтып келіп, баласымен аз ғана әңгімелесіп, тамақтанғасын қайтадан

Пікір қалдырыңыз

Еmail почтаңыз сыртқа жарияланбайды. * белігісі тұрған бағанды міндетті түрде толтырасыз

Аты-жөні *

Email *

Телефоны

Сайт алаңында білім саласы мен ұрпақ тәрбиесіне байланысты өзекті деп санаған ойларыңызға орын береміз.

E-mail: kazbilim@gmail.com

ZERO.KZ HotLog